Sakras Art Gallery

Sekuenca filmike

Revista gazeta forume

Statistika

 
Vegėza

RTK

TOP CHANNEL

RTV 21

ALSAT

TV KLAN

KLAN KOSOVA

RROKUM TV

BOTA.AL

ALBANIAPRESS

ALBINFO

EXPRESS

KOHA DITORE

ZĖRI INFO

KOSOVA SOT

BOTA SOT

LAPSI.AL

TIRANA OBSERVER

SHQIP

ZEMRASHQIPTARE

RTV ZIK

KOSOVA PRESS

TELEGRAFI

EUROPA E LIRĖ

ZĖRI I AMERIKĖS

PSIKOLOGJIA

TRIBUNA SHQIPTARE

SHĖNDETI

DITURIA

PRESHEVA.COM

GJUHA SHQIPE

SEKRETE BUKURIE

KOSOVARJA

RIPOST

RADIOPROJEKT

Kulturė 6 - "DORA ILAĒ" E BLETĖS

Shkruan: Pėrparim HYSI

"DORA ILAĒ" E BLETĖS

Tregim
 

            Dėgjo, - mė tha gjyshja, - dėgjoje nėnėn tėnde dhe kurrė mos ia bėj fjalėn dy. Se vjen njė ditė qė ia shpie inatin nė majė tė hundės dhe, sado qė nuk ka si dashuria e nėnės, ndodh qė  edhe  tė mallkon.

 

 

            Kėtė tregim qė sjell pėr lexuesin, ma ka treguar gjyshja ime nga babai dhe, tek e dėgjoja sė pari nga ajo, as e mendoja se kishim tė bėnim me njė pėrrallė. Zakonisht, pėrrallat janė veē trillime gjithfarėsh qė, nė fund tė fundit, kanė edhe moralin, por edhe mesazhin  e tyre, por, kur gjyshja ime e mirė e mbaroi rrėfimin e saj, unė ballafaqohesha me njė realitet qė bėnte mu!  Faktet ishin aq tė vėrteta sa unė si fėmijė as qė e vija nė dyshim rrėfimin e saj. Mandej, si njė thelė mbi bisht, tė njėjtin rrėfim mė bėri dhe dajua i babait tim, i urti, Ismet Korita (ky qe kushėriri i parė i gjyshes sime) dhe mua mė gjeti si nė atė kėngėn e vjetėr  humoristike qė thotė: "... po ia themi njė, le t'na bėhen dy?!!!". Kėshtu u binda me tė vėrtetė qė atė qė mė rrėfeu gjyshja dhe, mandej, edhe dajua i babait, nuk ishte fare pėrrallė. Dhe ja pėrse:
                                                  
                                                        *    *   * 

            Dėgjo, - mė tha gjyshja, - dėgjoje nėnėn tėnde dhe kurrė mos ia bėj fjalėn dy. Se vjen njė ditė qė ia shpie inatin nė majė tė hundės dhe, sado qė nuk ka si dashuria e nėnės, ndodh qė  edhe  tė mallkon. Nėse tė mallkon nėna, (dėgjon Perėndia qė, sado qė ėshtė lart, po poshtė shikon) kėtė mallkim do ta vuash, se edhe Perėndia me nėnėn ėshtė. Unė  rrush-aguridh qė nuk dėgjoja me atė vesh, por gjyshja ime ishte "ilaē pėr tė sėmurė", kur pa qė nuk po ua vija veshin kėshillave tė saj, mė tha:

            -Pa hajde kėtu tek nėna (unė gjyshes i thosha nėnė) dhe vėre kokėn kėtu, mbi prehėr! 

            Kurrė gjyshes nuk ia kisha bėrė fjalėn  dysh dhe, tek vura kokėn mbi prehėrin e ngrohtė tė saj, dėgjova kėtė rrėfim qė po e sjell dhe pėr ju.

 

 

            Ka qenė njė nėnė qė kishte katėr ēupa. Ēupat kishin dhe emrat e tyre: merimanga, mushka, gjinkalla dhe, mė e vogla, bleta. Ua,- bėra tė habiturin unė. Pse motra qenkan ato?

            -Motra, motra,- tha gjyshja dhe, pa mė lėnė tė flisja mė unė, tha: - Jo vetėm kanė qenė motra, po  a e ke dėgjuar atė fjalėn ti qė motra, motrės nuk i ngjan dhe aq nuk i ngjan, sa thuhet: " Motra jemi, por shoqe nuk jemi".

            Moj gjyshe, - nuk m'u durua mua pa folur, - po si qenkan motra ato, kur tri janė insekte dhe mushka ėshtė kafshė.

            Gjyshja ma priti flakė pėr flakė: - Mos m'u hidh si zorra nė prush, por dėgjo dhe vėru vesh fjalėve tė  mia.

            Pra, - vazhdoi gjyshja, - ishin motra dhe kjo, qė do tė tregoj unė, ka ndodhur kur njėra nga motrat, mushka, ishte e martuar dhe kish ardhur tek e ėma.

            Tė katėr motrat ishin nė shtėpi dhe ndodhi qė nėna e tyre tė bėhet keq nga koka. Nuk i duronte dot dhimbjet dhe ca nga dhimbjet dhe ca se ishte vapė e madhe, mend po vdiste nga e keqja.

            -Moj merimangė,- iu lut sė bijės, - hajde mė mbaj pak kokėn se mend po vdes.

            Mama,- tha e bija fodulle, - unė jam duke endur "pėlhurėn" tani dhe nuk kam kohė tė merrem me ty.

            Dhe mamaja e mallkoi: - Ti qė nuk gjen pak kohė pėr nėnėn tėnde, kur ka nevojė, endėsh e endėsh pėlhurė dhe era tė ta marrė e tė ta bėj copė e ēikė!

            Hė,- mė tha gjyshja, - a nuk ia merr era "pėlhurėn" merimangės?

            Unė, buzėqeshur, pohova me kokė.

            Dale, dale, - tha gjyshja. I tha gjinkallės: - Moj gjinkallė, hajde mė mbaj pak kokėn se vdiqa nga dhimbjet.

            Mama, - foli e nervozuar gjinkalla, - nuk e sheh qė jam duke kėnduar dhe ti dashke tė ndėrpres kėngėn?

            Dėgjo, moj bijė, - tha gati duke ulėritur nėna, - kėndofsh e kėndofsh dhe tė pėllcaėsh e tė bėsh bam aty tek pema!

            Ua, - bėrtita, ndaj i gjej gjinkallat tė ngordhura unė? Ndaj. Pse  ē'pandeh ti?

            Po me mushkėn?- pyeta unė.

 Mushkė, moj mushkė, - thirri e ėma, - hajde mė mbaj pak kokėn!

            -Moj mama, po nuk e sheh qė jam me barrė dhe nuk kam kohė tė merrem me ty?!

            -Kurrė tė mos pjellėsh, - lėshoi mallkimin nėna!

            Oho, - bėrtita unė pa e mbajtur dot gazin, - ndaj nuk pjellin mushkat?

            -Po  duro, - tė thashė, - dhe mos mė ndėrprit.

            I thiri bletės:

            -Bletė, moj ēupė e vogėl e nėnės, hajde mė mbaj pak kokėn, se plasa.

            -Moj mama, - tha bleta, - po kot jam ēupa jote unė. Ja, sa tė bėj njė shami me uthull dhe erdha. Vrapoi nė kuzhinė dhe pasi lagu njė shami me uthull, ia vendosi mbi ballė dhe nuk ia ndau dorėn nga balli. Pak nga pak, nėna sikur u lehtėsua nga dhimbjet dhe e ndjeu veten mė mirė. Bleta atje mbi kokė.

            Dhe nėna tha: - Ti, moj ēupė e vogėl e nėnės qė ma pate "dorėn ilaē", qofsh tėrė jetės e uruar aq, sa dhe "mutin" tėnd ta hanė njerėzit!!!

            Kur gjyshja tha atė fjalėn" mutin", unė  mend u hodha pėrpjetė nga gazi dhe bėrtita:

            -Do mė japėsh pak nga ai "muti" i bletės?

            -Do tė jap, por me njė konditė:

            -Do ta dėgjosh nėnėn tėnde apo do tė gjej si ato "motrat" e para?

            -Pėr kokėn tėnde qė do ta dėgjoj, - i thashė.

            Ndėrsa gjyshja ime e mirė bėri drejt qilarit, ku mbante, veē tjerash, dhe atė "mutin" e ėmbėl tė bletės, unė mezi prisja qė, pasi tė kollofisja nga ē'do mė qeraste gjyshja, tė dilja dhe t'ua tregoja shokėve.

            Nėse po e sjell si tregim, mendoj se mesazhi i kėsaj "pėrralle - tregim" ka vlera tė posaēme pėr kėtė brezin e sotėm qė, siē vihet re, po bėhet i ftohtė si nė Polin e Veriut.

 

Tiranė, 8 prill 2017